Арча Хәбәрләре (Арский Вестник)
      Онлайн
Без социаль челтәрләрдә
Реклама
Реклама
Афиша
Опрос
ВИДЕО 6+

Валюта курсы
Курс Валют Информер
Российский рубль Российский рубль валюта России
(EUR)//-//
(USD)//-//

Арчада тел өйрәтүнең үз тәртибе бар

– Нинди каршы килү? Бездә хәтта артык сорау бирүче дә булмады. Арчада рус гаиләләренең дә шактые татарча сөйләшә, – ди Арча районының мәгариф белгечләре, тел мәсьәләсендә туган катлау­лы вазгыять турында сөйләшкәндә. Казан артында ике тел өйрәтүнең системасы булдырылган икән. Без аның үзенчәлекләре белән танышып кайттык.

Кайчакта, әллә нинди яңалыклар кертеп, баш ватарга да кирәкми, бары сис­тема булдырырга гына кирәк. Балалар бакчаларында татар теле өйрәтүче белгечләрдән еш кына: “Без туган телне өйрәтәбез, ә мәктәптә бу дәвам иттерелми. Шуңа күрә татарчаны бик тиз оныталар”, – дигән зарларны ишетә идек. Арча төбәгендә бу проб­лема җай­га салынган. Мә­гариф ида­рә­се башлыгы Рамил Мө­хәм­мәдияров бел­дер­гән­чә, районда татар һәм рус теллә­рен өйрәтүнең үз тәр­тибе бар. Бакчада тел­ләрне үзләш­тергәннән соң белем алуны мәктәптә дәвам иттерә­ләр. Шушы баскычлар арасында элемтә өзелми Арчада. “Бер ел элек ачылган 6 нчы мәктәп милли мәгариф үзәге булып тора. Янәшәдә генә – милли рухта белем һәм тәрбия би­рүче балалар бакчасы. Андагы сабыйлар әлеге мәктәпкә 1 нче сыйныфка укырга керә. Мәктәп, балалар бакчасы һәм Арча педагогия көллияте арасында тыгыз элемтә урнаштырылган. Көл­лият – Казан артында милли кадрлар әзерләүче үзәк. Студентлар мәктәпкә, бакчага практика үтәргә йөриләр. Көллияттәге гим­назиянең 7-9 нчы сыйныф укучылары мәктәпкә технология дәрес­ләрен укыр­га килә. Шушы белем учаклары күп төрле чараларны, бәй­рәмнәрне дә, бер­гәләп, район һәм республика күлә­мендә үткәрәләр. Татар һәм урыс телләрен дә тигез дәрәҗәдә өйрәнәләр, – ди Рамил әфәнде. – Яңа мәк­тәп ачылгач та, татар телендә аралашу, тәрбия бирү буенча каршылыклар булмады. Башка милләт кешеләре, монда яшәгәч, татар телен белергә тиешбез, диделәр. Хәзер укучыларның барысы да атнага ике сәгать – татар теле, бер сәгать әдәбият өй­рә­нә­ләр. Әгәр әти-әниләр, татар теле дәресләренең саны җит­ми, ди икән, ул очракта мәк­тәп компоненты хисабына тагын бер өстәмә дә­рес билгели алабыз. Хәзер бит татар телен сайламый­сың икән, әлеге фән аттестатка кертел­мәячәк. Ә ул укучы инде милли юнәлеш­тәге вузларга укырга керә алмый дигән сүз. Рус телен сайлаганнар югары уку йорт­ларына татар теле юнә­леше буенча укырга керә алмый. Бу – баланы ким­сетү. Без аттестатта татар теле булырга тиеш, дип саныйбыз”.

Сүзгә мәгариф идарәсе башлыгы урынбасары Зөл­фия Ситдикова кушыла: “Гаи­ләдә аңлау кирәк. Әгәр әти-әни, татар теле кирәкми, дисә ул баланың күңеленә сеңеп кала. Бу очракта бала телне белсә дә, сөйләш­мәячәк. Ә безнең укучылар телне гаиләдә әти-әниләр, өлкәннәр белән бергәләп өйрәнәләр. Кайбер әти-әниләр: “Фәлән сүзне белми идем, балам өйрәтте”, – дип сөенә. Өй эшенә катлаулы биремнәр бирелми”, – ди ул.

6 нчы мәктәптә 530дан артык бала укый. Анда дүрт төрле милләт вәкилләре белем ала. Барысы да: “Исән­месез!” – дип исәнләшә. Фән­нәр ике телдә дә укытыла, ә аралашу күбрәк татар телен­дә бара. Дәрестә белем тупласалар, түгәрәк­ләрдә милли гореф-гадәт­ләрне яңарта­лар. Туган телгә мәхәббәтне җыр, бию, нәфис сүз аша да тәрбия­ләргә тырышалар. Без кил­гәндә 3 нче сыйныф җитәк­чесе Ләйсән Алмаева “Кү­ңелле сәхнә” түгәрәге алып бара иде. Укучылар “Аулак өй” күренешен күрсәт­теләр. Технология укытучысы Гөл­наз Ибраһимова дә­рес­­ләрендә укучылар фарфордан курчак ясыйлар, мил­ли киемнәр тегәләр. Габдулла Тукайның “Бишек” җырына багышланган композиция белән “Сөйкемле Шүрәле” халыкара бәйгесен­дә беренче урынны алганнар. Түгәрәктә төрле татар халык бизәкләре чигәләр икән. Киләчәктә алкалар, белә­зекләр эшләмәкчеләр.

Татар теле дәресләренә карата мөнәсәбәт үзгәр­мәгәнме?

– Дәресләр бик җанлы үтә. Кызыксыналар, кайбер­ләре өстәмә эшләр дә сорый хәтта. Атнага өч сәгать укытып, телне өйрәтеп була, минемчә. 9 нчы сыйныф укучылары арасында татар те­леннән имтихан бирергә те­ләүчеләр дә бар, – ди татар теле һәм әдәбияты укытучысы Эльмира Газизова. – Бу уку елында Новосибирскидан Даша исемле кыз күченеп кайтты. Моңа кадәр татарчаны бөтенләй белмә­гән укучылар белән эшләү тәҗрибәм юк иде әле. Аны уку елы ахырына кадәр сөйләшергә өй­рәтәсе иде инде. Дөрес, әлегә сөйләшә алмый. Ә язу буенча алга китеш бар, сүз байлыгы да арта бара. Башта алты татар авазын өйрәт­тем. Әни турында иншасын “4ле”­гә язып килүенә бик сөендем. Урыс төркемнә­рендә, нәрсәгә ул татар теле, диюче бер генә бала да юк. Моңа кадәр ничек өй­рәнделәр, хәзер дә шулай өйрәнәләр.

Ватаным Татарстан

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/12/06/176531/

Социаль челтәрләрдә уртаклашу

Шәрехләү калдыру

*

Реклама
Реклама
Реклама
Реклама
Арча радиосы On-line
Реклама
© ТАТМЕДИА. Все материалы, размещенные на сайте, защищены законом.
Перепечатка, воспроизведение и распространение в любом объеме информации,
размещенной на сайте, возможна только с письменного согласия редакций СМИ.
Наименование СМИ: Арча хәбәрләре (Арский вестник)
№ свидетельства о регистрации СМИ, дата: Эл № ФС77–47527 от 30.11.2011 выдано Федеральной службой по надзору в
сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникации (Роскомнадзор).
ФИО Главного редактора: Насибуллин Исрафил Рахматуллович
Адрес редакции: 422000,г. Арск, ул. Банковская, д. 2а
Телефон редакции: (84366) 3-10-58
Электронная почта: arskij-vestnik@tatmedia.com
Учредитель СМИ: АО «ТАТМЕДИА». При поддержке Республиканского агентства по печати и массовым коммуникациям "Татмедиа"
Политика персональных данных АО "ТАТМЕДИА"
Антикоррупционной политики АО "ТАТМЕДИА"

Данный веб-сайт использует файлы cookie для того, чтобы сохранить данные на вашем компьютере.
Если вы продолжаете работать с этим веб-сайтом, мы предполагаем, что вы
соглашаетесь с использованием файлов cookie.

Attention Required! | Cloudflare

One more step

Please complete the security check to access www.whmcs.com

Why do I have to complete a CAPTCHA?

Completing the CAPTCHA proves you are a human and gives you temporary access to the web property.

What can I do to prevent this in the future?

If you are on a personal connection, like at home, you can run an anti-virus scan on your device to make sure it is not infected with malware.

If you are at an office or shared network, you can ask the network administrator to run a scan across the network looking for misconfigured or infected devices.